De Zelfroerende Mok: Een Onderzoek naar de Mechanisering van het Roeren

In de zomer van 2003 bezat mijn buurman een grasmaaier die hij niet gebruikte. Hij bezat ook een gazon, en tussen die twee dingen lag een afstand van precies elf meter, een afstand die mijn buurman gedurende drie volledige zomers niet wist te overbruggen. Hij sprak vaak over de grasmaaier. Hij sprak met genegenheid over de tijd die het apparaat hem zou besparen, over de moeite die het uit zijn leven zou wegnemen, en terwijl hij zo sprak groeide het gras tot een hoogte die de gemeente uiteindelijk aanmerkte als een aangelegenheid. Wat mijn buurman bezat was niet een grasmaaier. Wat hij bezat was de gedachte aan een handeling die hij verkoos niet te verrichten. Ik moest aan hem denken op het moment dat ik de Zelfroerende Mok uit de doos haalde, omdat ik begreep dat ik een voorwerp vasthield dat dezelfde belofte deed: het zou een handeling overnemen die ik nooit als een last had ervaren.

De MikaMax Zelfroerende Mok presenteert zich als de eindoplossing voor een probleem waarvan de mensheid sinds de uitvinding van de lepel onkundig is gebleven: het roeren. Door middel van een knop in het handvat brengt het apparaat een schijfje in beweging, dat vervolgens de inhoud van de mok in een draaikolk dwingt, zodat de gebruiker niet langer gedwongen is zijn pols te bewegen. Het is, kort gezegd, de mechanisering van een spierbeweging die ongeveer twee seconden duurt.

De Eerste Roerbeweging

Onze redactie hanteerde het voorgeschreven protocol: koffie inschenken, suiker toevoegen, knop indrukken. Wat het apparaat beloofde was gemak. Wat het apparaat leverde was een geluid. Het schijfje draaide met een toerental dat ik niet kon meten maar wel kon horen, een aanhoudend zoemend gegons dat de keuken vulde gedurende de tweeëntwintig seconden die het apparaat nodig had om te doen wat een theelepel in drie seconden geluidloos verricht. De koffie werd geroerd. Dat moet gezegd. De suiker loste op. Maar terwijl ik naar de ronddraaiende kolk staarde, met de mok zoemend in mijn hand als een klein, verontwaardigd huishoudelijk apparaat, bekroop mij het gevoel dat ik zojuist negentien seconden van mijn leven had ingeleverd in ruil voor het recht om niet te roeren. Ik dronk de koffie. De koffie smaakte als koffie die te lang naar een schijfje had gekeken.

Riet en de Lepel uit 1981

Riet, zevenenzestig jaar, observeerde het apparaat met de argwaan die zij doorgaans reserveert voor zaken die zoemen zonder noodzaak. "Dat had je vroeger niet nodig," zei ze, "vroeger had je een lepel, en die lepel had geen batterijen." Zij vertelde dat haar neef Herman ooit een elektrische blikopener had aangeschaft die het uiteindelijk minder lang volhield dan de blikken die hij ermee opende, en dat buurvrouw Corry "alles met de hand deed en negenentachtig is geworden." Halverwege dit betoog nam zij de mok uit mijn hand, drukte op de knop, keek naar de draaikolk, zei niets meer, en hield de mok daarna nog elf minuten vast zonder die terug te geven.

Technische Specificaties

Het apparaat is vervaardigd uit roestvrij staal en kunststof, heeft een inhoud van driehonderdvijftig milliliter en functioneert op twee AAA-batterijen die niet zijn meegeleverd, hetgeen betekent dat het wegnemen van de moeite van het roeren begint met een tocht naar de winkel voor de moeite van het kopen van batterijen. De roerschijf bevindt zich in de bodem en is niet verwijderbaar, waardoor reiniging een aangelegenheid wordt waarbij de gebruiker een mok met elektronica boven een gootsteen houdt en hoopt op het beste. Het apparaat houdt de drank warm, claimt de verpakking, een functie die in de praktijk niet aantoonbaar verschilt van het bezit van een mok.

Dennis

Dennis wierp één blik op het ronddraaiende geheel. "Je hebt een machine gekocht om niet je arm te hoeven bewegen," zei hij, en hij liet het in de lucht hangen op de manier waarop men een diagnose laat hangen. Daarna verliet hij het vertrek. Vier dagen later trof ik de mok niet meer op zijn vaste plek aan; navraag wees uit dat Dennis hem "even leende, voor de thee."

In de deuropening verscheen Bas, zeventien jaar. Hij keek naar de zoemende mok, keek toen naar mij, en zei: "Papa, gaat het wel?" Vervolgens verdween hij, en ik bleef achter met de mok in mijn hand, die nog steeds draaide, want ik was vergeten op welk moment men hoort op te houden.

Conclusie

De Zelfroerende Mok werkt. Daarin schuilt het ongemak. Het apparaat doet precies wat het belooft — het roert — en juist door dat te doen onthult het dat het roeren nooit het probleem was. Mijn buurman maaide zijn gazon niet, niet omdat het maaien zwaar was, maar omdat hij liever droomde van een leven waarin het reeds gemaaid was; en ik kocht een mok die roert, niet omdat het roeren mij ooit had gehinderd, maar omdat ik geloofde dat ergens, in een handeling van twee seconden, nog winst te behalen viel. De winst viel niet te behalen. De mens is niet een wezen dat naar minder moeite verlangt; de mens is een wezen dat verlangt naar het gevoel dat de moeite hem bespaard wordt, ook wanneer er geen moeite was. Het apparaat is de spiegel. Ik ben degene die roert.

Nutteloosheidscore: 4 van 5. Wij trekken één ster af omdat het apparaat helaas één obscure toepassing bezit — het roert daadwerkelijk — al telt die toepassing niet, aangezien de lepel reeds bestond, geruisloos was, en nooit om een vervanger heeft gevraagd.