De Swpeet Dweilpantoffel: Een Onderzoek naar de Gelijktijdigheid van Voortbeweging en Reiniging

In het najaar van 2001 bevestigde mijn buurman een leesplankje aan zijn hometrainer. Hij was tot de overtuiging gekomen dat beweging zonder nevenopbrengst een vorm van verspilling was, en dat een mens die fietst en daarbij niets leest in feite stilzit met extra stappen. Hij heeft drie jaar lang op dat toestel gezeten, het plankje beladen met boeken die hij nooit opensloeg, en aan het einde van die drie jaar was hij niet wijzer en niet fitter, maar wel volkomen tevreden, omdat het idee van gelijktijdigheid hem alleen al voldoening schonk. Ik moest aan hem denken op het moment dat ik de Swpeet Dweilpantoffels uit de verpakking haalde, omdat ik begreep dat ik een voorwerp vasthield dat exact dezelfde belofte deed: dat voortbeweging, die sinds de rechtopgaande mens niets anders had opgeleverd dan verplaatsing, eindelijk ook iets zou produceren.

De Swpeet Dweilpantoffel presenteert zich als de definitieve oplossing voor een probleem waarvan de mensheid sinds het ontstaan van de vloer onkundig is gebleven: het feit dat lopen op zichzelf niets schoonmaakt. Het instrument bestaat uit een microvezel zool die over schoen, sok of blote voet wordt geschoven, zodat de gebruiker bij elke stap die hij toch al zette een fractie van zijn vloer reinigt. Het is, kort gezegd, de mechanisering van het toeval — de poging om van het rondlopen door een kamer een schoonmaakhandeling te maken zonder dat iemand zich daarvan bewust hoeft te zijn.

De Eerste Stappen

Onze redactie hanteerde het voorgeschreven protocol: pantoffels aantrekken, vijf paar voor de zekerheid in vijf kleuren, en lopen. Wat het apparaat beloofde was een schone vloer als bijproduct van het bestaan. Wat het apparaat leverde was een vloer waarover het stof zich met grote precisie en in een gelijkmatige laag verspreidde, alsof het opzettelijk werd uitgesmeerd door iemand met oog voor symmetrie. Ik legde de afstand van mijn keuken tot de gang elf keer af, een totaal van drie komma twee meter per traject, en mat na afloop het resultaat: de vloer was niet schoner, maar het stof bevond zich nu egaler verdeeld dan voorheen, hetgeen een wetenschappelijke prestatie van eigen aard mag heten. De microvezel verzamelde het vuil niet zozeer als dat het ermee onderhandelde.

Ik noteerde dit zoals een onderzoeker een mislukt experiment noteert: zonder oordeel, met een lichte trilling in de enkel. Het apparaat had niet gefaald. Het had precies gedaan wat het beloofde — het had mij laten lopen — en juist daarin schuilde het ongemak, want lopen deed ik al.

Riet en de Boenwas van 1987

Riet, zevenenzestig jaar, bestudeerde de pantoffels met de argwaan die zij doorgaans reserveert voor zaken die beweren te helpen. "Dat had je vroeger niet nodig," zei ze, "vroeger had je een dweil, en een emmer, en knieën." Zij vertelde dat haar buurvrouw Corry in 1987 een vloer had die je in het donker kon zien liggen, "zo glom hij", en dat dit kwam door boenwas en doorzettingsvermogen en niet door schoeisel. Haar neef Herman had ooit een stofzuigrobot aangeschaft die volgens Riet uitsluitend in cirkels reed "tot hij zichzelf opgaf". Halverwege haar betoog trok zij een paar pantoffels aan, schuifelde acht minuten door de woonkamer, weigerde ze daarna terug te geven, en bleef ze dragen "voor het gevoel dat ik tenminste iets doe".

Technische Specificaties

De zool is vervaardigd uit microvezel met een chenille-structuur en meet twintig komma drie centimeter. De pantoffel is wasbaar en herbruikbaar, hetgeen betekent dat de gebruiker het schoonmaakgereedschap met enige regelmaat zelf moet schoonmaken — een omkering die ik aanvankelijk klein vond, maar die zich gaandeweg ontwikkelde tot het soort weglating waar men 's nachts aan denkt. De set bevat tien stuks, oftewel vijf paar, in vijf kleuren, wat suggereert dat de fabrikant ervan uitgaat dat het nut zo gering is dat men er ten minste plezier aan de variatie moet beleven.

Dennis

Dennis wierp één blik op mijn voeten. "Je hebt schoenen gekocht zodat je niet hoeft op te ruimen door op te ruimen," zei hij, en hij liet het in de lucht hangen op de manier waarop men een diagnose laat hangen. Daarna verliet hij het vertrek. Vier dagen later trof ik het roze paar niet meer aan; navraag wees uit dat Dennis ze "even leende, voor in de garage".

In de deuropening verscheen Bas, zeventien jaar. Hij keek naar de pantoffels, keek toen naar het stof dat zich gelijkmatig om mij heen had verspreid, keek naar mij, en zei: "Papa, gaat het wel?" Vervolgens verdween hij, en ik bleef achter, schuifelend, want ik wist niet meer op welk moment men hoort op te houden met lopen.

Conclusie en Nutteloosheidscore

Ik geef de Swpeet Dweilpantoffels vier sterren op de nutteloosheidsschaal. Het apparaat is vrijwel volstrekt overbodig; de ene obscure toepassing die ik vond — het verplaatst, in elf minuten en veertien seconden, een meetbare hoeveelheid stof naar een plek waar het eveneens ligt — telt nadrukkelijk niet mee.

Ik moet bekennen dat ik de pantoffels de afgelopen avonden ben blijven dragen. Niet omdat de vloer schoner werd, maar omdat mijn buurman gelijk had: ik verdraag het niet dat beweging niets oplevert, en deze pantoffels gaven mij de illusie dat mijn rondjes door het huis ergens toe dienden. Ik had gehoopt iets te leren over schoonmaken. In plaats daarvan heb ik geleerd dat ik liever de schijn van nut over mijn voeten trek dan stil te zitten met de wetenschap dat ik niets aan het doen ben. De pantoffels werken zoals beloofd. Het probleem ben ik.