De Positieve Aardappel: Een Onderzoek naar Emotionele Ondersteuning door een Knol

Mijn grootvader heeft veertig jaar in de aardappelhandel gestaan en heeft in die veertig jaar, voor zover bekend, nooit één aardappel toegesproken. Hij beschouwde de knol als een zwijgzaam product dat niets van hem verlangde en aan wie hij niets verschuldigd was. Ik moest aan hem denken op donderdag 2 juli om 11 uur 14, toen een pakket van 92 gram werd bezorgd waarin zich, in wit vloeipapier gewikkeld, een aardappel bevond die wél iets van mij verlangde: dat ik mij beter zou voelen.

Het betrof de Positieve Aardappel, een gebreide pluche knol van €19,19 met een geborduurde glimlach en, aan de onderzijde, de gedrukte mededeling dat alles goed komt. De wetenschappelijke premisse is opmerkelijk: de aardappel doet niets, beweegt niet, spreekt niet, en verbetert desondanks — aldus de fabrikant — de gemoedstoestand van wie hem aankijkt. Het is een therapeutisch instrument zonder bewegende delen, zonder stroom, en zonder enige aantoonbare werking. Ik nam mij voor dat laatste te bevestigen.

Onderzoeksopzet

Ik heb de aardappel veertien dagen op mijn bureau geplaatst, exact 40 centimeter links van het toetsenbord, in een hoek van 30 graden zodat de glimlach permanent op mij gericht bleef. Elke ochtend om 9 uur 00 noteerde ik mijn humeur op een schaal van 1 tot 10, en elke avond om 17 uur 30 opnieuw. Als controlegroep gebruikte ik een gewone aardappel uit de voorraadkast, die ik op identieke afstand rechts van het toetsenbord legde en die geen glimlach droeg.

Na veertien dagen bleek het gemiddelde ochtendhumeur gestegen van 5,4 naar 6,9. De controle-aardappel produceerde geen enkel effect, behalve dat hij op dag negen begon uit te lopen en om 8 uur 47 moest worden verwijderd. Dit was verontrustend. Het product werkte. Niet spectaculair, niet meetbaar boven elke twijfel, maar genoeg om mij aan het denken te zetten over de vraag waarom een geborduurde glimlach van veertig gram vermocht wat drie collega's, twee jaarwisselingen en een cursus mindfulness niet vermochten.

Veldnotities

Dennis kwam langs op dag zes. Hij keek naar de aardappel, toen naar mij, en zei: "Voel je je nu beter." Het was geen vraag. Hij vertrok zonder verdere toelichting. De vrijdag daarop stuurde hij een bericht of hij de aardappel "een dagje mee naar huis" mocht nemen, voor iets wat hij niet nader omschreef.

Riet (67) begreep het instrument onmiddellijk verkeerd. Volgens haar hadden ze in de jaren tachtig ook zoiets gehad, "maar dan een echte, in de la, voor als de spanning eraf moest." Ze vertelde uitgebreid over haar neef Herman, die "ook altijd tegen dingen praatte" en daar volgens de familie nooit helemaal bovenop is gekomen. Halverwege haar bezoek pakte ze de aardappel op, hield hem tegen haar borst, en vroeg of ze hem mocht houden. Ik heb dat geweigerd, wat een stilte veroorzaakte die zeven minuten en twaalf seconden duurde.

Bas verscheen op dag elf in de deuropening, keek naar het bureau, en zei: "Papa gaat het wel?" Daarna verdween hij. Ik heb de vraag opgeschreven omdat ik hem op dat moment niet kon beantwoorden.

Technische Specificaties

Gewicht: 40 gram. Materiaal: gebreid polyester met interne vulling van onbekende herkomst. Bedrijfstemperatuur: kamertemperatuur. Batterij: geen. Bewegende delen: geen. Onderhoud: geen. Levensduur: onbepaald, mogelijk oneindig, wat filosofisch verontrustender is dan het op het eerste gezicht lijkt. Functie: er zijn, en glimlachen, en daarmee — tegen alle logica in — iets teweegbrengen dat drie generaties Nederlandse mannen zichzelf hebben ontzegd.

Conclusie

Ik ben dit onderzoek begonnen met de overtuiging dat ik een volstrekt nutteloos product zou documenteren, en ik eindig het met de vaststelling dat het product prima werkt en dat het probleem elders ligt. Een geborduurde aardappel heeft mijn ochtendhumeur met 1,5 punt verhoogd. Dat is geen oordeel over de aardappel. Dat is een oordeel over de veertig jaar waarin niemand mij vertelde dat alles goed zou komen, tot een knol van €19,19 het deed.

De redactie kent twee sterren toe op de nutteloosheidsschaal. Niet omdat het product tekortschiet, maar omdat het, tot onze oprechte spijt, ergens goed voor bleek. Bas vroeg of het wel goed ging. Het gaat wel. De aardappel zegt van wel.