Loterij Geluksnummer-Selector: Het Toeval Eindelijk Geindustrialiseerd

Het was kwart over tien op een dinsdagavond toen ik voor het eerst begreep dat het lot niets met geluk te maken heeft, en alles met mechaniek. Ik zat aan de keukentafel, een glas lauwe thee binnen handbereik, en staarde naar het kleine plastic apparaat dat ik die middag uit de doos had bevrijd. Mijn vrouw was naar bed. Bas stond in de deuropening, zoals Bas dat doet, en vroeg of het wel ging. Ik antwoordde dat het meer dan goed ging — ik stond op het punt het toeval te industrialiseren.

Het object in kwestie is de Loterij Geluksnummer-Selector, een batterijgevoed tafelapparaat dat na een druk op de knop willekeurige getallen genereert. Niet één getal. Een reeks. Met een geluidje. En een lampje. Het is, kortom, een willekeurige-getallengenerator in de vorm van een meubelstuk, en daarmee de meest eerlijke aankoop die ik dit kwartaal heb gedaan.

De Eerste Confrontatie

Men zou kunnen tegenwerpen dat elke smartphone reeds beschikt over de capaciteit om willekeurige getallen voort te brengen. Men zou daar volkomen gelijk in hebben. Maar dat is precies het punt waarop de gewone consument struikelt en de serieuze onderzoeker doorloopt. Een telefoon genereert een getal stilletjes, beschaamd bijna, alsof het zich verontschuldigt. De Geluksnummer-Selector daarentegen verkondigt het getal. Hij rátelt. Er is een korte, mechanische aarzeling — een tiende seconde waarin het apparaat doet alsóf het nadenkt — en dan komt het verlossende cijfer, vergezeld van een toon die het midden houdt tussen een magnetron en een gameshow uit 1987.

Dennis kwam de volgende ochtend langs, bekeek het apparaat een halve minuut, en zei: "Dus het is een dobbelsteen met een stekker." Ik heb daar lang over nagedacht. Hij heeft gelijk, en toch heeft hij het volledig mis, en het verschil tussen die twee posities is exact waar dit vakblad over gaat.

De Riet-Variabele

Mijn schoonmoeder Riet, zevenenzestig en nooit om een mening verlegen, bestudeerde het apparaat alsof het een levend wezen was dat zij niet vertrouwde. "Vroeger," zei ze — en bij Riet begint alles met "vroeger" — "vroeger schreven we de Lottogetallen gewoon op een bierviltje in café De Hoek, en dat werkte óók." Ze tikte met een nagel tegen het schermpje. "Mijn zwager Cor had één keer vier goed. Met een bierviltje. Niet met dít."

Ik probeerde uit te leggen dat de Selector niet pretendeert de winnende getallen te kennen, maar slechts het proces van willekeur te verheffen tot een ceremonie. Riet keek me aan met de blik die zij reserveert voor mensen die te veel betalen voor te weinig. Daarna vroeg ze of het ding ook de tijd kon weergeven. Dat kan het niet. Ze knikte, alsof dit alles bevestigde.

De Filosofische Kern

Wat de Loterij Geluksnummer-Selector zo fascinerend maakt, is dat hij een probleem oplost dat niemand had, op een manier die niemand vroeg, met een overtuiging die je bijna respecteert. Het apparaat is niet nutteloos omdat het niets doet — het doet juist precies wat het belooft. Het is nutteloos omdat datgene wat het belooft volkomen overbodig is. Dit is een hoger niveau van nutteloosheid dan de gemiddelde gadget bereikt. Het is nutteloosheid met integriteit.

Bas, die inmiddels naast me was komen zitten, drukte op de knop en kreeg de getallen 4, 11, 23, 28 en 39. Hij keek er een tijdje naar. "Maar papa," zei hij langzaam, "die getallen kloppen toch niet meer als ik morgen weer op de knop druk?" Ik legde mijn hand op zijn schouder. Dat, mijn zoon, is de hele tragedie van de hoop, gevangen in zeventien centimeter ABS-kunststof.

Technische Specificaties

De Selector meet 17 bij 9 bij 6 centimeter en weegt, inclusief de drie meegeleverde AAA-batterijen, naar schatting 240 gram — zwaar genoeg om serieus te lijken, licht genoeg om weg te leggen. Het LCD-schermpje genereert getallen tussen 1 en 49, met een optionele bonusbal-modus die ik na drie dagen nog steeds niet volledig doorgrond. De responstijd na knopdruk bedraagt ongeveer 1,4 seconden, waarvan ik vermoed dat minstens een seconde is toegevoegd uitsluitend voor de dramatiek. Het geluidssignaal is niet uitschakelbaar. De behuizing is verkrijgbaar in één kleur, omschreven als "klassiek wit", wat in de praktijk neerkomt op de kleur van een oude afstandsbediening.

Eindoordeel

Vijf sterren. Niet ondanks, maar dankzij de volstrekte overbodigheid van dit apparaat. De Loterij Geluksnummer-Selector belooft niets wat het niet waarmaakt, en maakt niets waar wat ook maar enige waarde heeft. In een wereld vol producten die meer doen dan ze beloven, is hier eindelijk een toestel dat exact zoveel doet als zinvol is: niets, maar dan met een lampje en een geluidje. Dennis legde het apparaat uiteindelijk neer en zei: "Ik snap er niks van." Hoger lof kent dit vakblad niet.