De Decoratieve Kattenbril: Een Onderzoek naar de Foto die de Kat Weigerde

De buurvrouw van mijn schoonmoeder, ene Corry, bezit al zevenentwintig jaar een fotolijstje op de schoorsteenmantel waarin geen foto zit. Er zat er ooit een in, van een hond die Bruno heette, maar die is op enig moment verdwenen en het lijstje is gebleven, leeg, in ere gehouden, afgestoft met dezelfde toewijding als de dagen dat er nog iets in stond. Ik heb dit jarenlang beschouwd als een curiositeit van de oudere mens. Sinds afgelopen donderdag beschik ik over een instrument dat mij tot exact hetzelfde gedrag heeft aangezet, en ik kan niet langer met opgeheven hoofd over Corry spreken.

Het betreft de Decoratieve Kattenbril, een verpakking van vier minuscule zonnebrillen van gekleurd kunststof, elk ontworpen om op de kop van een huisdier te worden geplaatst met als enig doel, zo vermeldt de omschrijving, "fotomomenten en cosplay". Er is geen glas dat beschermt. Er is geen sterkte die corrigeert. Er is geen functie die functioneert. Het product is een accessoire voor een wezen dat niet weet dat het een accessoire draagt, gefotografeerd door een mens die hoopt dat het wezen even stilhoudt. Ik nam mij voor wetenschappelijk vast te stellen hoe lang een kat een decoratieve zonnebril op zijn kop verdraagt.

Waarnemingen tijdens het veldwerk

De eerste bril werd donderdag om 19:12 aangebracht op de kat, een verder inschikkelijk dier dat luistert naar de naam Ministra. De bril bleef precies vier seconden op zijn plaats. Daarna volgde een beweging van het achterste linkerpootje die ik, na herhaalde vertraagde bestudering van het beeldmateriaal, het best omschrijf als "chirurgisch". De bril lag onder de bank. De kat keek mij aan met een uitdrukking die geen naam heeft in het Nederlands maar die iedere kattenbezitter herkent.

Mijn schoonmoeder Riet, zevenenzestig, trof mij op handen en knieën naast de bank aan. Zij keek naar mij, keek naar de drie resterende brillen op tafel, en zei: "Die hadden ze vroeger ook, van die zonnebrilletjes op een flesje bier, op de camping bij Renesse." Zij vertelde vervolgens uitgebreid over haar neef Herman, die ooit een parkiet had geleerd om op een miniatuurschommel te zitten, "en dat was tenminste nog een kunstje". Halverwege dit relaas pakte Riet zelf een van de brillen, zette hem op haar eigen leesbril, bekeek zich in de weerspiegeling van het raam en vroeg of zij de verpakking mocht meenemen, "voor Corry, die vindt zoiets leuk". Ik heb dat afgeslagen. De metingen liepen nog.

Technische Specificaties

Elke bril meet vijf komma twee centimeter in de breedte, weegt zeven gram en beschikt over twee elastische pootjes die bedoeld zijn om achter de oren van het dier te haken maar in de praktijk uitsluitend achter niets haken. De vier exemplaren verschillen in kleur — rood, zwart, roze en een blauw dat de verpakking "hemelsblauw" noemt en dat in werkelijkheid de kleur heeft van een zwembad in een reclamefolder. Het materiaal is een kunststof dat zich koud aanvoelt, licht doorbuigt en, wanneer men er te lang naar staart, iets treurigs uitstraalt dat men niet meteen kan plaatsen.

Hieruit volgt een inzicht dat de gehele mensheid aangaat. De mens tooit datgene wat hem het meest onvoorwaardelijk aanvaardt — het dier, het kind, de trouwe vriend — met attributen die uitsluitend voor zijn eigen amusement dienen, en noemt dat genegenheid. Wij zetten een bril op een kat die geen zon ziet, om een foto te maken die niemand zal vragen, om een genegenheid te bewijzen die geen bewijs behoefde. Dit is geen tekortkoming van het product. Dit is een portret van de eigenaar, uitvergroot tot vier stuks in één verpakking.

Mijn collega Dennis zag de brillen op mijn bureau liggen, pakte de zwarte, hield hem tegen het licht en zei: "Dus je hebt er vier gekocht voor één kat." Meer niet. Hij vertrok zonder afscheid, zoals gebruikelijk. Twee dagen later vroeg hij per bericht of hij "die roze even mocht lenen" voor zijn dochters knuffelbeer. Ik heb het verzoek genoteerd en onbeantwoord gelaten.

Mijn zoon Bas, zeventien, verscheen vrijdagavond in de deuropening, waar ik op de grond zat met een decoratieve kattenbril in mijn hand en een kat die mij vanaf de vensterbank negeerde. Hij nam het tafereel in zich op — de man, de bril, de onverschillige kat — en zei precies één ding. "Papa, gaat het wel?" Toen was hij weg.

Nutteloosheidsbeoordeling

Ik ken het product de volle vijf van de vijf sterren toe op de schaal van zinloosheid. Vijf betekent: volstrekt overbodig, zonder enig doel, een meesterwerk. De bril beschermt niets, corrigeert niets, blijft nergens zitten en dient uitsluitend een foto die de kat niet wenst en die ik, na drieendertig mislukte pogingen verspreid over twee avonden, uiteindelijk niet heb kunnen maken.

De score gaat uiteindelijk niet over de bril. Het product deed exact waarvoor het bestemd was, namelijk niets, en het deed dat met een consequentie waartoe weinig voorwerpen in staat zijn. Wat het onthulde, onthulde het over mij. Ik heb twee avonden op de vloer doorgebracht, pogend een dier te overtuigen van het nut van een accessoire waarvan ikzelf het nut niet kon uitleggen, om een beeld vast te leggen dat leeg zou zijn gebleven, precies zoals het lijstje van Corry. Het product werkt niet. Dat is het punt. Het probleem ben ik.